Touchless Software Platform: Nền tảng phần mềm giám sát và tự động hóa kiểm tra trạm biến áp

1. Giới thiệu chung

SWI Touchless™ Software Platform do Systems With Intelligence phát triển là nền tảng phần mềm tích hợp dành cho các trạm biến áp và hạ tầng điện quan trọng, cho phép thực hiện giám sát từ xa, tự động hóa công tác kiểm tra trực quan và nhiệt, phân tích xu hướng suy giảm thiết bị và quản lý dữ liệu tập trung trên nền tảng điện toán đám mây.

Nền tảng này được thiết kế chuyên biệt cho môi trường điện lực, đáp ứng yêu cầu vận hành trạm không người trực và hỗ trợ chiến lược chuyển đổi số trong ngành điện.

2. Mục tiêu thiết kế

Nền tảng được xây dựng nhằm:

• Tự động hóa quy trình kiểm tra định kỳ tại trạm biến áp
• Tăng tần suất giám sát mà không tăng nhân sự
• Phát hiện sớm bất thường trước khi xảy ra sự cố
• Chuẩn hóa và số hóa dữ liệu inspection
• Hỗ trợ ra quyết định bảo trì theo tình trạng thực tế (Condition-Based Maintenance)

3. Kiến trúc vận hành

Nền tảng hoạt động theo mô hình:

1. Thu thập dữ liệu
   • Hình ảnh trực quan (visual)
   • Hình ảnh nhiệt (thermal)
   • Dữ liệu cảm biến hiện trường
2. Chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu lên hệ thống tập trung
3. Phân tích tự động bằng thuật toán AI chuyên ngành điện
4. Cung cấp dashboard, báo cáo và cảnh báo phục vụ vận hành

Hệ thống không thay thế SCADA hoặc IED mà hoạt động song song, bổ sung lớp phân tích thông minh dựa trên dữ liệu hình ảnh và cảm biến.

4. Các chức năng kỹ thuật chính

4.1 Giám sát từ xa (Remote Monitoring & Visualization)

• Quan sát trực tiếp hình ảnh và nhiệt độ thiết bị
• Hỗ trợ đánh giá tình trạng thiết bị từ trung tâm điều khiển
• Lưu trữ và truy xuất lịch sử dữ liệu

Chức năng này thay thế việc kiểm tra trực tiếp tại hiện trường trong nhiều trường hợp.

4.2 Tự động hóa kiểm tra trực quan và nhiệt (Inspection Automation)

Nền tảng cho phép:

• Lập lịch kiểm tra theo thiết bị hoặc khu vực
• Tự động chụp hình các điểm quan tâm (Point of Interest – POI)
• Thực hiện kiểm tra định kỳ theo ngày, tuần hoặc chu kỳ tùy chỉnh

Hệ thống đảm bảo:

• Cùng một góc quan sát
• Cùng điều kiện ghi nhận
• Dữ liệu có tính so sánh theo thời gian

Đây là bước chuyển từ kiểm tra thủ công sang kiểm tra tự động có cấu trúc.

4.3 Phát hiện bất thường (Anomaly Detection)

Thuật toán phân tích có khả năng phát hiện:

• Gia tăng nhiệt độ bất thường tại mối nối hoặc bushing
• Rò rỉ dầu tại thân máy biến áp
• Dấu hiệu ăn mòn hoặc gỉ sét
• Thay đổi tình trạng bề mặt thiết bị
• Mẫu hình nhiệt bất thường do suy giảm cách điện hoặc tiếp xúc kém

Đặc biệt, hệ thống có khả năng nhận diện xu hướng trước khi tín hiệu vượt ngưỡng cảnh báo SCADA.

4.4 Phân tích xu hướng và tài sản (Trend & Asset Intelligence)

Nền tảng theo dõi:

• Diễn biến nhiệt độ theo thời gian
• Thay đổi mức dầu và tình trạng bề mặt
• Mức độ lặp lại của bất thường

Qua đó hỗ trợ:

• Bảo trì theo tình trạng thực tế
• Ưu tiên xử lý thiết bị có nguy cơ cao
• Giảm bảo trì định kỳ không cần thiết

4.5 Dashboard và báo cáo tập trung

• Giao diện trực quan tổng hợp tình trạng toàn trạm
• Báo cáo inspection tự động theo asset
• Lưu trữ dữ liệu dài hạn phục vụ phân tích và audit

Hệ thống hoạt động trên nền tảng cloud, cho phép truy cập bảo mật từ xa.

5. Phạm vi ứng dụng

Nền tảng phù hợp cho:

• Trạm 110kV không người trực
• Trạm 220kV, 500kV có yêu cầu độ tin cậy cao
• Các vị trí khó tiếp cận hoặc điều kiện khắc nghiệt

Ứng dụng cụ thể:

• Kiểm tra bushing MBA
• Giám sát mối nối thanh cái
• Phát hiện hotspot tại dao cách ly
• Theo dõi rò rỉ dầu và mức dầu
• Chuẩn hóa quy trình kiểm tra định kỳ

6. Giá trị mang lại

• Giảm OPEX do giảm số lần đi trạm
• Tăng độ tin cậy vận hành
• Phát hiện sớm sự cố tiềm ẩn
• Hỗ trợ chiến lược trạm không người trực
• Tăng tính minh bạch và khả năng truy xuất dữ liệu

7. Định vị trong kiến trúc tự động hóa trạm

Nền tảng Touchless™ Platform không thay thế hệ bảo vệ (IED/Relay), không thay thế hệ điều khiển (Scada), mà bổ sung lớp phân tích chuyên sâu dựa trên dữ liệu hình ảnh và nhiệt, giúp nâng cao mức độ tự động hóa của trạm biến áp.

8. Kết luận kỹ thuật

SWI Touchless™ Software Platform là nền tảng phần mềm tích hợp cho phép chuyển đổi công tác kiểm tra và giám sát trạm biến áp từ phương thức thủ công sang mô hình giám sát từ xa, tự động hoá kiểm tra trực quan (visual) và nhiệt (thermal), có phân tích AI và theo dõi xu hướng dài hạn và báo cáo tập trung trên nền tảng cloud, đóng vai trò quan trọng trong lộ trình phát triển trạm không người trực và chuyển đổi số của ngành điện.